แหล่งโบราณคดีโคกพนมดี

ลักษณะทั่วไป
บริเวณโคกพนมดี นักโบราณคดีเรียกว่า เชลล์ มาวด์ (Shell mouid) คือเนินดินขนาดใหญ่ เนื้อที่ประมาณ 27 ไร่ บริเวณขอบเป็นสันสูง ตรงกลางเป็นแอ่งสูงสุด ไม่เกิน 12 เมตร

ประวัติความเป็นมา
บริเวณเนินดินกลางทุ่งของโคกพนมดี อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรีในวันนี้ หากย้อนอดีตไปเมื่อ 4,000-3,000 ปี คือบริเวณที่ตั้งของชุมชนโบราณสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่สำคัญแห่งหนึ่งของภาคตะวันออก พบหลักฐานทางโบราณคดีจำนวนมากมีการอยู่อาศัยต่อเนื่องยาวนานถึง 400 ปี
จากลักษณะทางธรณีวิทยาของชั้นดินแต่ละชั้น เปลือกหอย กระดูกสัตว์ทะเล รวมทั้งเครื่องมือเครื่องใช้ต่างๆ ที่พบจากหลุมขุดค้น นักโบราณคดีได้ตีความว่า ชุมชนโบราณแห่งนี้เป็นชุมชนชายฝั่งทะเล เป็นศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยนระหว่างชุมชนที่อยู่ใกล้ทะเลกับชุมชนภายในผืนแผ่นดินใหญ่
หลักฐานที่พบ
โครงกระดูกมนุษย์ เครื่องมือหินขัด เครื่องปั้นดินเผา เครื่องประดับที่ทำด้วยเปลือกหอยและ หินมีค่า และมีร่องรอยของการทับถมของเปลือกหอยแครง พบหลักฐานวิถีชีวิตโบราณ เป็นแหล่งศึกษาที่สำคัญของภาคตะวันออก.
ปัจจุบัน โบราณวัตถุที่ขุดพบส่วนใหญ่จะถูกเก็บรักษาและจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติปราจีนบุรี